PRN Negeri Sembilan : Penderhakaan Politik atau Strategi Kuasa? Kisah Di Sebalik Kemelut Negeri Sembilan

Pilihan Raya Negeri (PRN) Negeri Sembilan dijangka menjadi antara medan paling menarik dalam kitaran pilihan raya akan datang. Walaupun negeri ini sering dianggap sebagai kubu sederhana yang lebih stabil berbanding negeri-negeri Pantai Timur, realitinya keputusan pilihan raya di Negeri Sembilan banyak ditentukan oleh keseimbangan antara kerusi majoriti Melayu, majoriti Cina dan kerusi campuran.

Negeri Sembilan mempunyai 36 kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN) yang memerlukan sekurang-kurangnya 19 kerusi untuk membentuk kerajaan negeri. Dalam PRN 2023, gabungan PH-BN berjaya mengekalkan pentadbiran negeri apabila memenangi 31 daripada 36 kerusi, manakala PN memenangi lima kerusi. 

Pecahan Kerusi Mengikut Demografi Pengundi

Secara umum, landskap politik Negeri Sembilan boleh dibahagikan kepada tiga kategori utama:

1. Kerusi Majoriti Melayu (18 kerusi)

Kawasan seperti Pertang, Sungai Lui, Serting, Palong, Jeram Padang, Lenggeng, Juasseh, Seri Menanti, Senaling, Johol, Gemencheh, Chembong dan beberapa kawasan luar bandar lain mempunyai pengundi Melayu melebihi 70%.

Kerusi-kerusi ini lazimnya menjadi gelanggang utama persaingan antara UMNO, PAS dan Bersatu. Dalam beberapa pilihan raya kebelakangan ini, gelombang sokongan Melayu kepada PN telah memberi cabaran besar kepada UMNO yang sekian lama menguasai kawasan luar bandar Negeri Sembilan.

2. Kerusi Majoriti Cina (11 kerusi)

Kawasan bandar seperti Lobak, Bukit Kepayang, Temiang, Chennah, Bahau dan Nilai mempunyai jumlah pengundi Cina yang tinggi.

Di kawasan-kawasan ini, DAP melalui PH secara tradisinya mempunyai kelebihan besar. Sokongan pengundi Cina sering menjadi faktor penting dalam memastikan kemenangan PH di Negeri Sembilan.

3. Kerusi Campuran (7 kerusi)

Inilah kumpulan kerusi yang sering menentukan kerajaan negeri.

Antara kerusi campuran yang penting termasuk Ampangan, Sikamat, Rahang, Seremban Jaya, Mambau, Lukut dan Port Dickson. Di kawasan ini, tiada satu kaum yang mendominasi secara mutlak dan calon perlu mendapat sokongan merentas kaum untuk menang.

Kerusi campuran menjadi ukuran sebenar penerimaan rakyat terhadap sesuatu parti kerana kemenangan tidak boleh bergantung kepada sentimen kaum semata-mata.

Kerusi Campuran Adalah "Kingmaker"

Jika dilihat kepada trend pilihan raya sejak PRU14, parti yang berjaya menguasai majoriti kerusi campuran hampir pasti mempunyai laluan lebih mudah untuk membentuk kerajaan negeri.

Ini kerana kerusi majoriti Melayu dan majoriti Cina cenderung mempunyai pola pengundian yang lebih jelas, manakala kerusi campuran lebih sensitif kepada isu kos sara hidup, prestasi kerajaan, pembangunan ekonomi dan kredibiliti calon.

Atas sebab itu, mana-mana parti yang terlalu bergantung kepada retorik perkauman berisiko kehilangan sokongan pengundi sederhana di kawasan campuran.

Penderhakaan Dato' Jalaluddin Alias dan UMNO Negeri Sembilan terhadap Yang Di Pertuan Besar 

Perkembangan politik Negeri Sembilan pada tahun 2026 turut menyaksikan kontroversi apabila 14 ADUN UMNO-BN menarik sokongan terhadap pentadbiran Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Seri Aminuddin Harun. Langkah tersebut diketuai oleh Pengerusi UMNO Negeri Sembilan, Jalaluddin Alias. 

Tindakan tersebut menimbulkan pelbagai reaksi kerana ia berlaku ketika kerajaan negeri masih mempunyai mandat rakyat hasil keputusan PRN 2023. Pengkritik melihat tindakan itu sebagai cubaan menggugat kestabilan politik negeri yang selama ini terkenal dengan budaya politik sederhana dan berteraskan adat.

Lebih sensitif lagi, Negeri Sembilan mempunyai sistem pemerintahan unik berasaskan Adat Perpatih yang meletakkan institusi Yang di-Pertuan Besar sebagai simbol perpaduan dan kestabilan negeri. Sebarang krisis politik yang berpanjangan boleh dilihat sebagai tidak selari dengan semangat menghormati institusi negeri dan tradisi yang telah diwarisi sejak sekian lama. 

Walau bagaimanapun, penggunaan istilah "penderhakaan" terhadap Dato' Jalaluddin Alias atau UMNO adalah satu dakwaan politik yang memerlukan pembuktian dan tafsiran masing-masing. Setakat maklumat yang tersedia secara terbuka, tindakan mereka adalah berkaitan penarikan sokongan politik terhadap kerajaan negeri dan bukannya suatu keputusan mahkamah yang mengisytiharkan berlakunya penderhakaan terhadap Yang di-Pertuan Besar. 

Cubaan Menjatuhkan Yang Di Pertuan Besar 

Kontroversi melibatkan empat Undang di Negeri Sembilan telah mencetuskan perdebatan hangat dalam kalangan pemerhati politik dan rakyat negeri itu. Terdapat pelbagai dakwaan serta spekulasi yang mengaitkan beberapa pemimpin politik dengan perkembangan tersebut, termasuk dakwaan mengenai pengaruh parti politik tertentu dalam usaha mencabar kedudukan institusi negeri. Namun, dakwaan-dakwaan ini terus menjadi subjek perbahasan dan tafsiran pelbagai pihak.

Pengkritik UMNO berpendapat bahawa tindakan beberapa tokoh yang dikaitkan dengan parti itu telah menimbulkan persepsi bahawa wujud campur tangan politik dalam isu yang melibatkan institusi tradisional Negeri Sembilan. Mereka berhujah bahawa sebarang langkah yang dilihat mencetuskan ketegangan antara aktor politik dan institusi diraja boleh memberi kesan terhadap keyakinan rakyat terhadap kestabilan negeri. Penyokong UMNO pula menolak dakwaan tersebut dan menegaskan bahawa parti itu sentiasa menghormati sistem Raja Berperlembagaan.

Menjelang pilihan raya akan datang, isu ini berpotensi menjadi bahan kempen dan perdebatan politik. Lawan politik mungkin akan terus membangkitkan kontroversi tersebut untuk mempengaruhi persepsi pengundi, khususnya dalam kalangan mereka yang meletakkan penghormatan kepada institusi diraja sebagai perkara penting. Pada akhirnya, rakyat Negeri Sembilan akan menilai sendiri fakta, penjelasan dan rekod semua pihak sebelum membuat keputusan di peti undi.

Keputusan PRN 2023: Kerajaan Dibentuk Melalui Kerjasama PH-BN

PRN Negeri Sembilan 2023 menyaksikan keputusan yang menarik apabila tiada satu gabungan yang bertanding secara bersendirian memperoleh majoriti mudah. Daripada 36 kerusi DUN yang dipertandingkan, Pakatan Harapan (PH) memenangi 17 kerusi, Barisan Nasional (BN) 14 kerusi dan Perikatan Nasional (PN) lima kerusi. Secara keseluruhannya, PH dan BN menguasai 31 daripada 36 kerusi DUN, jauh melebihi ambang 19 kerusi yang diperlukan untuk membentuk kerajaan negeri. 

Walaupun PH muncul sebagai parti dengan jumlah kerusi terbesar, hakikatnya PH tidak mampu membentuk kerajaan negeri secara bersendirian kerana hanya memperoleh 17 kerusi. Keadaan ini menjadikan BN sebagai rakan strategik yang sangat penting dalam pembentukan kerajaan Negeri Sembilan. Dengan gabungan 17 kerusi PH dan 14 kerusi BN, kerajaan negeri mempunyai majoriti yang selesa sebanyak 31 kerusi berbanding hanya lima kerusi dimiliki PN sebagai pembangkang. 

Kekuatan Sebenar BN Dalam Kerajaan Negeri

Keputusan ini turut menunjukkan bahawa walaupun BN mengalami kemerosotan berbanding era dominasinya sebelum ini, parti tersebut masih mempunyai pengaruh besar terutama di kawasan majoriti Melayu luar bandar. Daripada 17 kerusi yang ditandingi BN dalam formula kerjasama Kerajaan Perpaduan, BN berjaya memenangi 14 kerusi, sekali gus membuktikan bahawa jentera UMNO masih relevan di Negeri Sembilan.

Namun begitu, keputusan tersebut juga memperlihatkan kemunculan PN sebagai pencabar baharu dalam beberapa kawasan Melayu. Buat pertama kali, PN berjaya memenangi lima kerusi DUN di Negeri Sembilan, sesuatu yang tidak berlaku pada pilihan raya negeri sebelum ini. Kebanyakan kemenangan PN tertumpu di kawasan yang mempunyai majoriti pengundi Melayu yang tinggi. 

Kerusi Campuran Menjadi Penentu Kemenangan

Analisis keputusan menunjukkan bahawa kerusi majoriti Cina sebahagian besarnya kekal menyokong PH, manakala persaingan sebenar berlaku di kawasan Melayu dan campuran. Di sinilah faktor kerjasama PH-BN memainkan peranan penting. Tanpa pemindahan undi antara penyokong PH dan BN, beberapa kerusi campuran mungkin jatuh ke tangan PN.

Malah, kemenangan kerajaan perpaduan di Negeri Sembilan boleh dianggap sebagai kemenangan model politik sederhana yang merentas kaum. Kerusi seperti Rahang, Seremban Jaya, Sikamat, Ampangan, Lukut, Mambau dan beberapa kawasan bandar lain menunjukkan bahawa pengundi masih cenderung memilih gabungan yang mampu menarik sokongan pelbagai kaum berbanding pendekatan yang terlalu bersifat perkauman atau eksklusif. 

Implikasi Kepada PRN Akan Datang

Sekiranya berlaku perpecahan dalam kalangan parti-parti yang membentuk kerajaan negeri hari ini, kedudukan 31 kerusi yang dimiliki kerajaan boleh menjadi lebih rapuh berbanding yang dilihat di atas kertas. Ini kerana sebahagian besar kerusi dimenangi hasil kerjasama PH-BN dan bukannya kekuatan mana-mana parti secara bersendirian.

Atas sebab itu, sebarang tindakan yang boleh mencetuskan ketidakstabilan politik perlu dinilai dengan teliti oleh rakyat. Pengundi Negeri Sembilan secara tradisinya lebih menghargai kestabilan, pembangunan ekonomi dan keharmonian antara kaum berbanding politik konfrontasi. Dalam negeri yang terkenal dengan Adat Perpatih dan budaya musyawarah, faktor kestabilan kerajaan berkemungkinan akan menjadi isu utama menjelang PRN akan datang.

Kesimpulan

PRN Negeri Sembilan tidak hanya berkisar mengenai persaingan PH vs BN vs PN. Hakikatnya, masa depan negeri ini banyak ditentukan oleh pengundi di kerusi campuran yang menilai prestasi, kestabilan dan kemampuan parti mentadbir secara inklusif.

Parti yang hanya bergantung kepada sentimen kaum mungkin mampu meraih sokongan di beberapa kawasan tertentu, namun untuk membentuk kerajaan negeri, kemenangan di kerusi campuran tetap menjadi kunci utama. Dalam konteks Negeri Sembilan yang terkenal dengan budaya musyawarah dan Adat Perpatih, politik sederhana serta penghormatan kepada institusi istana negeri berkemungkinan terus menjadi faktor penentu dalam pilihan raya akan datang.

Zack Zaihan Zainal, 

Non Partisan

Putrajaya,

11.00pg, 5 Jun 2026